Đề thi và gợi ý đáp án môn Ngữ Văn tốt nghiệp THPT 2026

Sáng 11/6, 1,2 triệu thí sinh thi tốt nghiệp THPT 2026 môn Ngữ Văn. Bài thi gồm 2 phần:

– Phần I – Đọc hiểu: 04 điểm.

– Phần II – Viết: 06 điểm.

Trường Đại học Công nghệ Miền Đông (MIT Uni.) cập nhật nhanh Đề thi và Đáp án tham khảo môn Ngữ Văn để các thí sinh và phụ huynh theo dõi.

Gợi ý đáp án môn Ngữ Văn 2026 (DỰ KIẾN)

PHẦN I. ĐỌC HIỂU (4,0 điểm)

Câu 1 (Nhận biết):

Đáp án: Theo văn bản, trước năm 1440, tri thức được lưu giữ ở các thư viện, tu viện, hoặc nằm im lìm sau những cánh cổng sắt của các lâu đài. Hình thức lưu trữ chủ yếu là qua những cuốn sách chép tay trên da cừu.

Câu 2 (Nhận biết):

Đáp án: Câu văn cung cấp bằng chứng cho thấy vai trò của máy in đối với kịch tác của William Shakespeare là:
“Nếu không có những bản in First Folio được xuất bản năm 1623, những vở kịch kinh điển như Macbeth hay Hamlet có lẽ đã tan biến vào hư không ngay sau khi tấm màn nhung của nhà hát Globe khép lại.”

Câu 3 (Thông hiểu):

Hai cụm từ này là những ẩn dụ sâu sắc nhằm thể hiện bước ngoặt của tri thức trước và sau phát minh máy in:

• “Tài sản bị giam cầm”: Ám chỉ tình trạng tri thức trước năm 1440 mang tính chất khép kín và đặc quyền. Nó chỉ thuộc về một nhóm thiểu số (tu sĩ, tầng lớp tinh hoa) và bị cách ly hoàn toàn khỏi quần chúng, khiến tư duy của người dân bị hạn chế.
• “Nhiên liệu”: Ám chỉ sức mạnh kiến tạo của tri thức sau khi máy in ra đời. Giống như năng lượng đốt cháy động cơ, tri thức khi được nhân bản và lan truyền đã trở thành bệ phóng vững chắc, kích hoạt những bước tiến vĩ đại của nhân loại như thời kỳ Phục Hưng hay Cách mạng Công nghiệp.
  => Sự đối lập này làm nổi bật hành trình vĩ đại của tri thức: từ chỗ bị kìm hãm, độc quyền chuyển mình thành nguồn động lực vô tận thúc đẩy nền văn minh.

Câu 4 (Vận dụng):

Đáp án:

• Luận đề cốt lõi: Phát minh máy in là một cuộc cách mạng lịch sử, giúp phá vỡ thế độc quyền tri thức và tạo ra sức mạnh cộng hưởng làm thay đổi vận mệnh thế giới.
• Nhận xét về mối liên hệ: Các luận điểm được sắp xếp theo một hệ thống logic chặt chẽ, phục vụ trực tiếp cho việc làm sáng tỏ luận đề. Tác giả dẫn dắt người đọc đi từ bối cảnh lịch sử (tri thức bị giam cầm), đến ý nghĩa đột phá của máy in, sau đó chứng minh sức mạnh của nó trên nhiều phương diện (bảo tồn văn học, thúc đẩy khoa học, định đoạt vận mệnh quốc gia). Đặc biệt, việc tác giả dùng phản dẫn chứng (Đế quốc Ottoman) đã tô đậm sự tụt hậu khi khước từ sự lan truyền tri thức, qua đó khẳng định vững chắc tính đúng đắn của luận đề.

Câu 5 (Vận dụng cao):

Đáp án mở (Gợi ý hướng làm bài):

Để kiến tạo “sự cộng hưởng trí tuệ” trong bối cảnh công nghệ hiện nay, người trẻ cần định vị Trí tuệ nhân tạo (AI) là một “đòn bẩy” tư duy, tuyệt đối không phải là công cụ để thay thế não bộ.

• Trước hết, ta nên ứng dụng sức mạnh xử lý dữ liệu khổng lồ của AI để tối ưu hóa thời gian tra cứu, tổng hợp thông tin và phác thảo các ý tưởng ban đầu.
• Tuy nhiên, cốt lõi của sự cộng hưởng nằm ở trí tuệ con người. Mọi dữ liệu từ AI đều cần được soi chiếu qua lăng kính của tư duy phản biện, óc sáng tạo độc bản và trách nhiệm đạo đức. Khi biết kết hợp tốc độ của máy móc với chiều sâu thấu cảm và nhãn quan của con người, người trẻ sẽ tạo ra những giá trị đột phá, đóng góp thiết thực vào sự tiến bộ chung của xã hội.

PHẦN II. LÀM VĂN (6,0 điểm)

Câu 1: Viết đoạn văn nghị luận xã hội (2,0 điểm)

Yêu cầu hình thức: Viết đúng hình thức một đoạn văn nghị luận (không gạch đầu dòng, không tách đoạn),  khoảng 200 chữ.

Yêu cầu nội dung: Trả lời trực diện câu hỏi: Làm thế nào để có những “Steve Jobs Việt Nam”? (Giải pháp để kiến tạo nên những cá nhân kiệt xuất về công nghệ cho đất nước).

Gợi ý dàn ý:

1. Mở bài: Dẫn dắt vấn đề: Đất nước đang cần những nhân tài có tư duy đột phá và tầm vóc quốc tế như Steve Jobs, Elon Musk để làm thay đổi diện mạo quốc gia.

2. Thân bài:

Về phía cá nhân người trẻ: Phải có khát vọng lớn, dám bước ra khỏi vùng an toàn, không sợ thất bại. Cần trang bị nền tảng tri thức vững chắc (đặc biệt là công nghệ, STEM, ngoại ngữ), tư duy độc lập, sáng tạo và tinh thần khởi nghiệp mãnh liệt.

Về phía giáo dục/xã hội: Cần thay đổi tư duy giáo dục từ “trọng điểm số, học vẹt” sang giáo dục khai phóng, tôn trọng sự khác biệt. Xã hội, nhà nước cần có các quỹ đầu tư mạo hiểm, hệ sinh thái hỗ trợ khởi nghiệp (startup) và dung túng cho những ý tưởng “điên rồ” nhưng có tiềm năng.

3. Kết bài: Khẳng định “Steve Jobs Việt Nam” không phải là giấc mơ viển vông nếu mỗi cá nhân tự ý thức mài giũa bản thân và xã hội tạo đủ “đất” cho hạt giống tài năng nảy mầm.

Câu 2: Nghị luận văn học (4,0 điểm)

Yêu cầu: Phân tích bài thơ “Những chiếc lá” của Nguyễn Đình Thi để thấy được vẻ đẹp của bức tranh đời sống và chiều sâu triết lý nhân sinh.

Gợi ý dàn ý chi tiết:

I. Mở bài:

Giới thiệu tác giả Nguyễn Đình Thi: Nghệ sĩ đa tài, thơ ông mang phong cách hiện đại, đậm chất triết lý, suy tư về thân phận con người và cuộc đời.

Giới thiệu bài thơ “Những chiếc lá”: Bằng thể thơ tự do, ngôn từ giản dị, bài thơ vẽ nên hành trình lụi tàn và hóa thân của chiếc lá, qua đó gửi gắm triết lý sâu sắc về sự cống hiến, hy sinh và vẻ đẹp của sự sống.

II. Thân bài:

Luận điểm 1: Hiện thực tàn tạ của những chiếc lá rụng và quy luật khắc nghiệt của thời gian (Khổ 1, 2, 3)

Bối cảnh mùa đông: “Chiều lạnh cóng”, “vườn vắng tanh”, “gió thổi bay lao xao”. Không gian lạnh lẽo, tàn úa.

Hình ảnh chiếc lá: “nâu, đen, rách quăn queo”. Tả thực sự khô héo, tàn tạ ở cuối vòng đời.

Thủ pháp nhân hóa “chúng ta” và sự đối lập thời gian: Quá khứ huy hoàng (xuân xòe biếc, hè um tùm che mát, thu thắp vàng) đối lập với hiện tại bi đát (gió bấc rứt, ném xuống đất bụi).

=> Ý nghĩa: Quy luật sinh tử tất yếu của tự nhiên. Chiếc lá mang thân phận của những con người đã vắt kiệt tuổi thanh xuân để cống hiến, che chở cho đời, nhưng khi già yếu lại bị thời gian và cái lạnh lùng của cuộc sống hắt hủi.

3. Luận điểm 2: Sự gặp gỡ giữa cậu bé nghèo và chiếc lá – Hơi ấm của sự trân trọng (Khổ 4, 5, 6)
* Giữa cơn gió buốt, một cậu bé xuất hiện: “bé nhỏ”, “lụi cụi”, “xúyt xoa”. Hình ảnh gợi sự cơ cực, nghèo khó. Âm thanh “loạt xoạt” của chiếc chổi tre tạo nhịp điệu xao xác nhưng mang hơi ấm của con người.
* Hành động của cậu bé: “gom từng ôm”, “nén”, “vác bao tải to”, “ngồi vốc từng nắm lá khô nhóm lửa”. Cậu bé nhặt nhạnh những thứ tưởng như đã vô dụng để phục vụ cho sự sống (đặt nồi cơm, đợi mẹ đi làm về).
* => Ý nghĩa: Bức tranh sinh hoạt xúc động, ấm áp tình mẫu tử. Trong mắt cậu bé nghèo, chiếc lá rụng không vô giá trị, nó được nâng niu, gom nhặt để hóa thành ngọn lửa sưởi ấm và nuôi sống con người.

4. Luận điểm 3: Sự hóa thân rực rỡ cuối cùng – Triết lý về sự cống hiến (Khổ 7, 8)
* Khứu giác tinh tế: “Khói hắc hắc thơm thơm”. Mùi của sự sống nghèo khó nhưng bình yên.
* Hình ảnh ngọn lửa: “những chiếc lá reo phù phù, nhảy nhót”. Biện pháp nhân hóa đỉnh cao. Chiếc lá không chết trong đất bụi mà đang hồi sinh trong ngọn lửa. Tiếng “reo”, “nhảy nhót” thể hiện niềm vui sướng khi được tiếp tục cống hiến.
* => Triết lý nhân sinh: Cái chết không phải là sự kết thúc vô nghĩa. Sự hy sinh đến tận cùng, việc được đốt cháy để mang lại hơi ấm và sự sống cho con người chính là sự hóa thân đẹp đẽ nhất. Giá trị của một kiếp người (hay kiếp lá) nằm ở sự cống hiến không ngừng nghỉ.

5. Đánh giá đặc sắc nghệ thuật:

• Thể thơ tự do, nhịp điệu linh hoạt, phù hợp với dòng chảy cảm xúc.
• Biện pháp tu từ đối lập, nhân hóa được sử dụng đắc địa.
• Giọng điệu: Vừa mang tính tự sự, tả thực, vừa đậm chất trữ tình và suy tư triết lý.

III. Kết bài:

• Khái quát lại giá trị nội dung và nghệ thuật của bài thơ.
• Rút ra bài học: Bài thơ là một khúc ca tôn vinh sự cống hiến thầm lặng và nhắc nhở chúng ta trân trọng những giá trị bình dị, nhỏ bé quanh mình.

> Tổng hợp đề thi các môn thi THPT Quốc gia 2026

Đề thi & Gợi ý Đáp án môn Ngữ Văn tốt nghiệp THPT 2026

Đề thi & Gợi ý Đáp án môn Toán tốt nghiệp THPT 2026

Đề thi & Gợi ý Đáp án môn Vật Lý tốt nghiệp THPT 2026

Đề thi & Gợi ý Đáp án môn Hóa học tốt nghiệp THPT 2026

Đề thi & Gợi ý Đáp án môn Sinh học tốt nghiệp THPT 2026

Đề thi & Gợi ý Đáp án môn Lịch Sử tốt nghiệp THPT 2026

Đề thi & Gợi ý Đáp án môn Địa lý tốt nghiệp THPT 2026

Đề thi & Gợi ý Đáp án môn Ngoại ngữ tốt nghiệp THPT 2026

Đề thi & Gợi ý Đáp án môn Tin học tốt nghiệp THPT 2026

Đề thi & Gợi ý Đáp án môn Công nghệ tốt nghiệp THPT 2026

Đề thi & Gợi ý Đáp án môn Giáp dục Kinh tế và Pháp luật tốt nghiệp THPT 2026

Năm 2026, Trường đại học Công nghệ Miền Đông (Mã trường MIT) áp dụng 4 phương thức xét tuyển chính:

• Phương thức 1: Xét tuyển theo kết quả kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026. Theo lịch trình và quy định chung của Bộ GD&ĐT
  Tổ hợp phải có Toán và Ngữ văn (chiếm 1/3 trọng số)
  Môn Tiếng Anh có thể quy đổi chứng chỉ.
• Phương thức 2: Xét học bạ 06 học kỳ (Lớp 10,11,12)
  Tổ hợp phải có Toán và Ngữ văn (chiếm 1/3 trọng số)
• Phương thức 3: Xét tuyển theo kết quả kỳ thi đánh giá năng lực của Đại học Quốc gia TP.HCM năm 2026.
  Điểm thi đạt từ 530 điểm trở lên
• Phương thức 4: Xét tuyển thẳng & ưu tiên xét tuyển. Đạt giải Nhất, Nhì, Ba kỳ thi HSG Quốc gia.
  Học lực lớp 12 từ Giỏi (8.0) trở lên. Môn đạt giải phái liên quan đến ngành đăng ký.

Lưu ý chung:

• Đối với thí sinh thi tốt nghiệp từ năm 2026, để tham gia xét tuyển, thí sinh phải có tổng điểm 03 môn thi kỳ thi tốt nghiệp THPT (kỳ thi trung học nghề đối với đối tượng trung học nghề) theo tổ hợp xét tuyển (hoặc sử dụng điểm thi môn Toán, Ngữ văn và một môn thi khác) đạt tối thiểu 15,00 điểm theo thang điểm 30.
• Kết quả thi THPT không có môn nào bị điểm liệt